Knelpunten arbeidsmarkt Zuid-Holland kosten regio € 6 mld.

Knelpunten arbeidsmarkt Zuid-Holland kosten regio € 6 mld.

Zuid-Holland kampt met het grootste tekort aan vakmensen in Nederland. Tegelijk is de arbeidsmarkt versnipperd en staan veel mensen aan de kant. De Economic Board Zuid-Holland wil daarom samen met overheid, bedrijfsleven en onderwijs een regionaal human capital akkoord opstellen met concrete doelen, acties en uitvoeringskracht om deze knelpunten aan te pakken.

Onderzoek knelpunten

In opdracht van de EBZ en Provincie Zuid-Holland heeft bureau Birch onderzoek gedaan naar structurele oplossingen om de afstemming van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt in Zuid-Holland te verbeteren. Het onderzoek laat zien dat de regio drie grote knelpunten heeft:

  • Zuid-Holland kent de grootste arbeidstekorten van alle provincies. 1 op de 5 bedrijven kan geen goede mensen krijgen.
  • De arbeidsmarkt in Zuid-Holland is versnipperd en werknemers stappen niet snel over naar andere sectoren. Vergeleken met koploper Utrecht is Zuid-Holland daardoor ca. 30% minder veerkrachtig. Dat is een enorm risico in het licht van alle transities die op de regio afkomen en voor veel dynamiek op de arbeidsmarkt gaan zorgen.
  • Zuid-Holland is nummer 10 van de 12 provincies in het activeren van onbenut arbeidspotentieel, mensen zonder werk die wel willen werken of mensen die meer willen werken.

Gebrek aan organiserend vermogen en uitvoeringskracht op regionaal niveau belemmeren Zuid-Holland om deze knelpunten aan te pakken, concludeert Birch.

Marja van Bijsterveldt, lid van de EBZ en trekker van het human capital traject: “Het onderzoek onderstreept de economische urgentie om als regio samen in actie te komen. Zuid-Holland moet één van de meest aantrekkelijke arbeidsregio’s van Nederland worden. Bovenop de huidige inspanningen binnen sectoren en op lokaal niveau is actie op regionaal niveau nodig om die ambitie te realiseren.”

Human capital akkoord

Om deze knelpunten op te lossen, zet de EBZ in op een regionaal human capital akkoord met drie interventieroutes met daaraan gekoppeld stevige ambities:

  • Zuid-Holland wordt koploper in leven lang ontwikkelen;
  • Zuid-Holland wordt de meest veerkrachtige arbeidsmarkt van Nederland;
  • Zuid-Holland schuift op naar de middenmoot van presterende provincies activeren onbenut potentieel.

In economische termen levert de realisatie van deze ambitie volgens Birch 6 mld. extra economische groei op en neemt de concurrentiekracht van bedrijven in de regio toe.

Van Bijsterveldt: “Dit zijn stevige ambities, maar dit niveau is wel nodig om als regio ons been bij te trekken. We zullen echt uit een ander vaatje moeten tappen. De komende maanden gaan we met bedrijven, publieke en private onderwijsinstellingen, en regionale overheden afspraken maken over wat op korte termijn mogelijk is. We focussen daarbij op een leven lang ontwikkelen en de transitie van werk naar werk. We roepen regionale partijen die met ons mee willen doen op zich te melden.”

Ook zet de EBZ in op het versterken van organiserend vermogen en uitvoeringskracht. Daarnaast onderzoekt de board welke structurele maatregelen nodig zijn om de ambities te halen. Daarover zal ook met andere regio’s en het Rijk geschakeld worden.

Download hier de presentatie Het verhaal van Zuid-Holland – Economische arbeidsmarktanalyse en het Rapport Arbeidsmarkt Zuid-Holland.

Meedoen?

Werkt u als bestuurder of beleidsmaker, of bent u werkzaam in het onderwijs of bedrijfsleven? Heeft u interesse om mee te denken over de verdere uitwerking/realisatie van het human capital akkoord? Wij horen graag van u. Neem contact op met de secretaris van de EBZ, linco.nieuwenhuyzen@economicboardzuidholland.nl.

Versterk leidende positie van Nederland binnen Europese ruimtevaart

Versterk leidende positie van Nederland binnen Europese ruimtevaart

De Nederlandse bijdrage aan de ESA optionele ruimtevaart technologieprogramma’s is nog geen 40% van de internationale ESA norm. Met een sterk ruimtevaartcluster in Zuid-Holland en met het technisch hart van de Europese ruimtevaart in Noordwijk is het niet meer dan logisch dat Nederland haar ‘fair share’ neemt in de ESA optionele technologieprogramma’s, vindt de Economic Board Zuid-Holland (EBZ).

Ruimtevaart levert een belangrijke bijdrage aan de economie van Zuid-Holland en Nederland, zo bleek tijdens de themavergadering van de EBZ. “Innovaties in de ruimtevaart zien we vaak terugkomen als doorbraken in de rest van de economie en maatschappij, zoals op het gebied van high tech materialen, communicatie en klimaatmonitoring. Daarom is het van groot belang om als Nederland voldoende te investeren in ruimtevaart.”, aldus Jan Kees de Jager, voorzitter van de EBZ.

Innovaties van de toekomst uit Nederland: veilige communicatie en klimaatmonitoring

Nederland kent een concentratie van activiteiten rondom ruimtevaart die uniek is. Het hart van dit ecosysteem is ESA-ESTEC in Noordwijk: met 2800 internationale kenniswerkers het hart van de Europese ruimtevaart. Bovendien ligt in Zuid-Holland het zwaartepunt van de sector met instituten als TNO, de universiteiten van Delft en Leiden, en bedrijven. Grote bedrijven, MKB en startups zijn gezamenlijk pionier op terreinen als klimaatmonitoring, zonnepanelen, raketonderdelen, cubesats en diensten gebaseerd op satellietdata.

Binnen dit unieke ecosysteem van bedrijven en kennisinstellingen wordt gewerkt aan de innovaties van de toekomst. Een voorbeeld is laser-satellietcommunicatie, dat zorgt voor veiligere, snellere en goedkopere communicatie. Ook is Nederland al jaren wereldvermaard om hightech instrumenten voor aardobservatie. Het Nederlandse satellietinstrument Tropomi monitort wereldwijde doelen om CO2 uitstoot te verminderen.

Investeer een ‘fair share’ in de ESA Optionele programma’s tijdens de ESA Conferentie van 2019

De Economic Board Zuid-Holland stelt vast dat Nederland, in tegenstelling tot andere ESA lidstaten, niet op ‘fair share’ niveau bijdraagt aan de ESA optionele programma’s. Nederland draagt 1,7% bij in plaats van een fair share van 4,6%. 97% van de activiteiten bij ESTEC in Noordwijk wordt gefinancierd door de andere 21 ESA lidstaten.

 

De impuls uit de Regio Deal ‘ESTEC en Space Campus Noordwijk’ voor de realisatie van een internationale ontmoetingsplek op ESTEC en de ontwikkeling van Space Campus Noordwijk is goed nieuws. De ontwikkeling van nieuwe bedrijvigheid in de ruimtevaart en de ambities van een sterk ruimtevaartcluster in Zuid-Holland zullen echter hand-in-hand moeten gaan met de mogelijkheid mee te kunnen dingen naar technologie-opdrachten van ESA. Deze ontstaat alleen als Nederland op niveau bijdraagt aan de ESA optionele programma’s.

 

Ambitie EBZ: 100.000 banen en 30 mld extra in 2025

Ambitie EBZ: 100.000 banen en 30 mld extra in 2025

De EBZ richt zich op duurzame economische groei en meer banen. Op basis van onderzoek door Rotterdam School of Management heeft de board deze ambitie gekwantificeerd: 100.000 extra banen (een toename van 10%) en 30 mld euro groei (20%) in 2025. Deze ambitie is gebaseerd op onderzoek naar de huidige bijdrage en de groeimogelijkheden van de vijf speerpunten waar de EBZ zich op richt. 

Linco Nieuwenhuyzen, secretaris van de EBZ: “In 2017 heeft de EBZ besloten te focussen op vijf speerpunten: haven in transitie, feeding & greening megacities, cybersecurity, life sciences & health en smart industry. Om de ambities van de EBZ te kwantificeren en te toetsen of de focus op de vijf speerpunten inderdaad de goede is, zijn de groeikansen van de speerpunten onderzocht. In opdracht van de EBZ heeft Rotterdam School of Management dit onderzoek uitgevoerd.”  

900.000 banen

Op basis van de historische groeicijfers van de speerpunten en de groeiprognoses van het CPB is een macro-economische analyse gemaakt van de groeimogelijkheden. Op hoofdlijnen zijn de uitkomsten van het onderzoek van RSM als volgt: 

  • De speerpunten van de EBZ zijn goed voor 900 duizend banen en 90 miljard euro toegevoegde waarde in 2015. Dit betreft zowel de directe als indirecte bijdrage. Eén baan in de speerpunten levert indirect 1,8 banen op, binnen en buiten de regio. 
  • Doorrekening op basis van de CPB scenario’s resulteert bij een neutraal scenario in ca. 980 duizend banen en 115 miljard euro toegevoegde waarde in 2025. In meest positieve CPB scenario is de prognose 1 mln banen en 120 miljard euro toegevoegde waarde in 2025. 
  • Ook is doorgerekend wat de toekomstige groei kan zijn op basis van meest positieve historische groei. Het resultaat, 212 miljard euro en 1,3 miljoen banen, is niet erg waarschijnlijk maar toont de potentie van de speerpunten, aldus RSM. 

Al met al concludeert RSM dat de directe en indirecte werkgelegenheid en de bovengemiddelde groei van de toegevoegde waarde per baan de keuze van de EBZ voor deze sectoren te rechtvaardigen. 

Roadmap Next Economy 

Nieuwenhuyzen: “De cijfers laten zien dat de speerpunten verschillen in gewicht. Ze legitimeren extra inzet van EBZ op de speerpunten Haven in Transitie, Smart industry en Feeding megacities. Tegelijk zitten veel opgaven in deze sectoren op de crossovers met elkaar en met Cybersecurity en Life Sciences & Health. Deze opgaven zijn geadresseerd in de Roadmap Next Economy, waarvan de EBZ de strategische sturing doet. Agendering van de opgaven van Roadmap geeft dus ook focus voor EBZ.”

Europese Investeringsbank: start regionaal investeringsplatform Zuid-Holland

Europese Investeringsbank: start regionaal investeringsplatform Zuid-Holland

Om grote innovatieve transitieprojecten in Zuid-Holland beter van de grond te krijgen, zou een investeringsplatform moeten worden opgezet. Dat concludeert de Europese Investeringsbank.

De Europese Investeringsbank (EIB) presenteerde deze conclusie maandag 9 juli aan de bestuurlijke Investment Board van het Regionaal Investeringsprogramma, waarvan de EBZ één van de partners is. In dit programma werken publieke partijen, kennisinstellingen en bedrijfsleven gezamenlijk aan het sterker maken van de regio. Dat gezamenlijk optrekken is van belang. Op die manier worden de kansen die deze regio heeft optimaal benut. De provincie Zuid-Holland, Metropoolregio Rotterdam-Den Haag en gemeenten Rotterdam en Den Haag, hadden de EIB om een onderzoek gevraagd omdat het voor projecten die vanuit dit programma starten, soms een flinke zoektocht is naar financiering. Uit het onderzoek blijkt dat er diverse middelen zijn – zowel nationaal als Europees – maar dat er een mismatch bestaat wat betreft risicobereidheid. En dat in een tijd waarin de regio voor grote opgaven staat als energietransitie, circulaire economie en digitalisering, waarbij risicovolle innovatieprojecten horen.

Ondersteuning en financiering

Een investeringsplatform zou ondersteuning bieden om van startende innovatieve projecten van de Roadmap Next Economy en het Regionaal Investeringsprogramma voldragen financierbare business cases te maken. Het platform kan de ondernemers bijvoorbeeld in contact brengen met diverse programma’s en financiële instrumenten van de EIB en de EU. Daarnaast adviseert de EIB om vanaf 2020 via het platform risicodragende financiering aan te bieden. Daarmee krijgen de innovatieprojecten een eerste impuls waarna marktpartijen gemakkelijker aanhaken en ook investeren. De provincie, regio en gemeenten zouden hiervoor een fonds in het leven moeten roepen. De EIB zou hier dan in participeren. Dankzij de bijdrage van de publieke partijen en het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) zou het fonds risicovollere projecten financieren dan de EIB gebruikelijk doet.

Aan de slag met advies

De bestuurders die het advies in ontvangt namen herkenden zich in de analyse van de EIB en gaan aan de slag met de adviezen.

Leden EBZ aan het werk met cyberweerbaarheid

Leden EBZ aan het werk met cyberweerbaarheid

Hoe brengen we de cyberveiligheid in Zuid-Holland naar een hoger niveau? Wat is het handelingsperspectief van een bestuurder? Waar liggen uitdagingen voor samenwerking in de keten? 8 juni ging de Economic Board Zuid-Holland tijdens de jaarlijkse heisessie aan het werk met cyber security bij Cyber Central op de RDM campus.

Door exponentiele ontwikkelingen op het gebied van digitalisering, raakt technologie steeds meer verweven in ons dagelijks leven. Dit levert veel gemak op en zorgt dat bedrijven, instellingen en overheden steeds efficiënter kunnen functioneren. Een keerzijde is dat digitale veiligheid niet altijd op orde is, waardoor kwetsbaarheden en incidenten ontstaan. Op die manier heeft cyber crime een steeds grotere impact, zowel voor burgers, ondernemers, publieke- en private organisaties.

Digitale veiligheid is al lang niet meer uitsluitend de verantwoordelijkheid van de IT-afdeling. Het is een belangrijk onderwerp geworden voor de bestuurskamer. Zo moeten bestuurders over de juiste kennis en inzichten beschikken om goede beslissingen te kunnen nemen. Op uitnodiging van KPN volgden de leden van de EBZ daarom een workshop bij Cyber Central op de RDM campus. Via een ‘boardroom game’ deden zij gezamenlijk ervaring op met handelingsperspectieven voor bestuurders in crisissituaties en wisselden ze onderling ervaringen uit over hoe het is om geconfronteerd te worden met cybercrime.

Naast de game is tijdens de ochtend ook gesproken over de risico’s van cyber crime voor de economie van de regio, in het bijzonder het MKB. De EBZ steunt in dat kader de Digital Trust Centre-pilots die op dit moment in samenwerking met de Rijksoverheid worden opgezet en waar onder andere The Hague Security Delta bij betrokken is. Ook ziet de EBZ kansen om de ‘ethical hacker community’ beter te benutten voor de cyberweerbaarheid van bedrijven een organisaties in de regio. Tot slot streeft de board na om zich in te zetten om de sterke uitgangspositie van deze regio op het gebied van ICT-kennis in de toekomst nog beter te valoriseren. Voorbeelden zijn de unieke uitgangspositie van kennisinstellingen zoals TNO en de TU Delft, op het gebied van ‘artificial intelligence’ en ‘quantum computing’.

 

Regiomonitor 2018: digitalisering dé innovatiemotor voor de regio

Regiomonitor 2018: digitalisering dé innovatiemotor voor de regio

  

De Zuid-Hollandse economie draait op volle toeren en groeide met 3,1%. Dat blijkt uit de ‘Regiomonitor 2018 – Digitale Delta’ die maandag werd gepresenteerd tijdens het Economendebat op het InnovationQuarter jaar-event. Internationale concurrentiekracht is de grote driver achter de economische groei in de regio. Deze is terug te zien in de positieve exportcijfers, een toename van buitenlandse investeringen en een stijging van de arbeidsproductiviteit.

 

Digitalisering economie brengt menselijke uitdagingen

De regio is volop in beweging en verandert steeds sneller in een ‘digitale delta’. Digitalisering en automatisering, om productieprocessen efficiënter te maken, zijn in volle gang. Tegelijkertijd zit de werkgelegenheid in de lift en neemt de krapte op de arbeidsmarkt toe, met name in de ICT-branche. Een verkaring is dat de verdere toename van digitalisering steeds meer leidt tot een ander soort banen dan voorheen. Om die reden lijkt de vraag van bedrijven naar werknemers lastiger te vervullen.

 

Lage ICT intensiteit in sterke sectoren is aandachtspunt

Berry Vetjens, Directeur markt en ICT van TNO, wees tijdens het debat op de achterblijvende ICT-intensiteit van de Nederlandse economie. “Dit is echt een aandachtspunt voor de concurrentiekracht van onze sterke sectoren in de toekomst. Op dit moment is de ICT-intensiteit gemiddeld lager dan in 2000, terwijl de uitdagingen van digitalisering in deze sectoren groot zijn”. Uit onderzoek van TNO komen de meest genoemde belemmeringen voor bedrijven naar voren. Vetjens: “Het blijkt bijvoorbeeld dat ondernemers uit de topsectoren Agri&Food en Logistiek onzeker zijn over de opbrengsten en risico’s van het delen van data.”

 

Samenwerken aan een digitale delta

Volgens Adri Bom-Lemstra, Gedeputeerde van de Provincie Zuid-Holland en lid van de EBZ, werken overheden, bedrijven, én kennisinstellingen hard aan de uitdagingen die de digitale transitie van de economie met zich meebrengt. “De analyses in de Regiomonitor brengen uitdagingen op het gebied van duurzame energie, arbeidsmarkt en digitale bereikbaarheid goed in kaart. Dit onderstreept waarom wij als EBZ de Roadmap Next Economy ondersteunen en een werkgroep zijn gestart om een ‘human capital’-aanpak te ontwikkelen. We zoeken een structurele oplossing om de afstemming van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt in Zuid-Holland te verbeteren.”

 

Over de Regiomonitor

De Regiomonitor 2018 is een initiatief van de EBZ, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Provincie Zuid-Holland. Deze monitor geeft jaarlijks inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen van de regionale economie aan de hand van de meest actuele facts & figures.

Klik hier om de monitor te downloaden