Terugblik conferentie ‘Publieke fondsen en Groeiagenda Zuid-Holland’

Op 30 juni organiseerden de Economic Board Zuid-Holland en Provincie Zuid-Holland gezamenlijk een conferentie over de kansen die nationale fondsen bieden om die groeiagenda te realiseren. Hier een korte terugblik.


Al veel meer samenwerking in Zuid-Holland

“Met de samenwerking tussen overheden, bedrijven en kennisinstellingen in Zuid-Holland gaat het al een stuk beter”, gaf Jaap Smit aan, Commissaris van de Koning in Zuid-Holland en voorzitter van EBZ. De grote transities die we allemaal door moeten, lossen we alleen in gezamenlijkheid op. Met het oog op die transities en de komst van het Nationaal Groeifonds lanceerden we een jaar geleden de Groeiagenda Zuid-Holland met tachtig regionale partners. Deze actie- en investeringsagenda maakt de noodzaak tot samenwerking zichtbaar en gemakkelijker. Smit is er trots op dat zo veel regionale partners elkaar al weten te vinden en zo al heel wat nationaal fondsgeld voor o.a. Zuid-Holland hebben weten aan te trekken.

Regel je governance en zorg op tijd voor personeel

Michiel Muller (mede-oprichter Picnic en lid commissie Nationaal Groeifonds) merkt bij het Nationaal Groeifonds dat er al veel meer wordt samengewerkt in het land. Het aantrekken van geld voor innovaties is niet het probleem. Het op tijd uitgeven van het geld is een grotere uitdaging. Daarbij komt het aan op samenwerking, de manier hoe je die organiseert en structureert en ook op het tijdig beschikbaar hebben van voldoende en goed opgeleid personeel om de innovatie snel te kunnen uitrollen.

Rennen

Muller en Diederik Samson (Kabinetschef Europees Commissaris Frans Timmermans) hameren ook op snelheid en het nemen van risico’s om de transities op tijd te kunnen doorvoeren. ‘Denk niet langer: het zal mijn tijd wel duren’. Verduurzamen moet nú. En heb je een briljant innovatief concept, wacht dan niet op een level playing field. De elektrische auto is inmiddels niet meer weg te denken. Elon Musk van Tesla riep destijds: ‘niet om je heen kijken maar rennen’.

Het was een boeiende middag dankzij de inspirerende verhalen van Muller en Samson en de informatieve paneldiscussie over de inzet van subsidies en investeringsgeld met Natalie Burgers, Erwin Nijsse en Rinke Zonneveld.

Meer weten over de publieke fondsen?

Laat je informeren over publieke fondsen en regiodeals

Op 30 juni is de conferentie Publieke fondsen en Groeiagenda Zuid-Holland. Vanaf 15.00 uur (New Babylon, Den Haag) informeren we je over publieke fondsen zoals het Nationaal Groeifonds, Klimaatfonds en de regiodeals voor de grote transities in ons land. In het bijzonder gaan we in op hoe Zuid-Holland daarop inzet op basis van de Groeiagenda Zuid-Holland.

Michiel Muller (CEO Picnic en lid commissie Nationaal Groeifonds) spreekt over het Nationaal Groeifonds in relatie tot de regionale uitdagingen. Diederik Samson (Kabinetschef Europees Commissaris Frans Timmermans) zal een keynote speech verzorgen over de grote transities, Europees beleid en de positie van Zuid-Holland. In een paneldiscussie wordt nader ingegaan op de vraag hoe we publieke fondsen kunnen benutten om in Zuid-Holland de grote transities te realiseren.

 

Toekomstbestendige welvaart én welzijn, de energietransitie, verduurzaming en verstedelijking: Nederland staat voor enorme uitdagingen. In onze regio werken bedrijven, kennisinstellingen en overheden nauw samen om de economie te vernieuwen, versterken en verduurzamen. Op basis van de Groeiagenda Zuid-Holland investeren de sleutelspelers samen om de grote transities te realiseren.

Aanmelden

Wil je de conferentie bijwonen? Meld je hier aan.

Positie Zuid-Holland ideaal voor Europese waterstofhub

Nederland gebruikt nu 800 kiloton waterstof per jaar. In 2050 is dat naar verwachting opgelopen tot 14 miljoen ton (Mt). Om nog maar te zwijgen van de waterstofbehoefte van Duitsland in 2050: 24 Mt. Zuid-Holland speelt met de Rotterdamse haven een belangrijke rol in Europa in het realiseren van de klimaat- en energietransitie. Maar liefst een derde van de CO2-uitstoot van Nederland wordt uitgestoten in Zuid-Holland. Waterstof gaat in het terugdringen hiervan een cruciale rol spelen, en de uitgangspositie van Zuid-Holland als Europese waterstofhub is zeer goed: met een sterke industrie zitten vraag en aanbod vlak bij elkaar en bestaande infrastructuur kan gebruikt worden voor waterstoftransport. Bovendien is de regio actief op álle aspecten van de waterstofketen: lokale productie en import, opslag en doorvoer, en toepassing in verschillende sectoren. En dat is uniek in Nederland en Europa.

Zuid-Holland heeft hele ecosysteem in één regio

Waterstof is onmisbaar bij de verduurzaming van de industrie, met name in de haven en voor doorvoer naar het achterland. Zo zal de lokale waterstofvraag in 2050 rond de 14 Mt kiloton zijn, en zal de waterstofbehoefte van onze oosterburen in 2050 zijn opgelopen tot 24 Mt. Maar ook zwaar wegtransport, de maritieme industrie, en de luchtvaart zetten zwaar in op de toepassing van waterstof of haar afgeleide brandstoffen. Er liggen daarmee enorme businesskansen voor de Zuid-Hollandse waterstofhub. De transitie naar waterstof zorgt daarnaast voor nieuwe banen, terugdringing van klimaatverandering en verbetering van de luchtkwaliteit.

Wat het Zuid-Hollandse innovatiesysteem voor waterstof zo sterk maakt is dat alle elementen in de waardeketen nu al aanwezig zijn en in de komende jaren alleen maar kunnen groeien. Er wordt op termijn grootschalig waterstof geproduceerd, toegepast, en daarnaast ook volop geïmporteerd en vervoerd naar de rest van Europa. Zuid-Holland heeft een ijzersterke kennispositie met universiteiten, hogescholen, kennisinstellingen en opleidingsinstituten. De meeste technologische maakindustrie van Nederland zit bovendien in Zuid-Holland. Dat betekent alle kansen om componenten en systemen te maken voor zowel waterstofproductie (electrolysers), als het transport en de toepassing van waterstof, en lokale oplossingen en bedrijvigheid te ontwikkelen voor de digitalisering en automatisering van de waterstofeconomie.

Eerste regio die start met grootschalige productie waterstof

In 2023 start Zuid-Holland als eerste regio in Nederland met de grootschalige productie van groene waterstof op de Tweede Maasvlakte. Om Nederland een internationale koploperspositie te geven als hydrogen hub voor Europa heeft de regio hulp van het Rijk nodig. De investeringen zijn nodig voor buisleidingen van Rotterdam via Chemelot naar het Ruhrgebied en voor de eerste groene-waterstoffabrieken die in 2023 en 2025 in productie genomen worden. Voor beide projecten liggen aanvragen bij het nationaal groeifonds.

Maar met productie alleen kan Nederland haar huidige positie als Europese energiehub niet behouden. De vraag, vanuit Nederland en de rest van Europa, is vele malen groter dan wat we in Nederland kunnen produceren. In 2050 zal het grootste deel van de waterstof dan ook worden geïmporteerd. Dat kan alleen dankzij de prominente positie van de Rotterdamse haven als energy port: nu al voorziet de haven in maar liefst 13% van de totale Europese energiebehoefte. Daarmee heeft Rotterdam de ideale uitgangspositie om ook een centrale rol te spelen in de groene-waterstofeconomie in Europa.

Wat gebeurt er al in Zuid-Holland?

Binnen Zuid-Holland lopen er verschillende projecten. Zo is er het project H-vision: een nieuwe waterstoffabriek die restgassen uit raffinage gaat inzetten om blauwe waterstof te produceren. Dat betekent dus CO2-arme waterstofproductie die als brandstof kan worden gebruikt waarmee de industrie voor 2030 op grote schaal warmte kan produceren om producten te maken. Daarnaast wordt er via diverse projecten zoals bijvoorbeeld H2Sines gewerkt aan de import van vloeibare groene waterstof van Portugal naar Rotterdam (voorheen: project Green Flamingo) en de import van waterstof uit Noord-Spanje naar Rotterdam.

Als het gaat om het toepassen van waterstof voor zwaar wegtransport, scheepvaart en luchtvaart lopen er diverse projecten in Zuid-Holland. Zoals het project waarbij over enkele jaren 1000 trucks op schone waterstof gaan rijden tussen Rotterdam, Antwerpen en Duisburg. Of RH2INE dat als doel heeft om uiterlijk in 2030 (minimaal) tien binnenvaartschepen op waterstof te laten varen. Binnen Zenid (Next Aviation Fuels) wordt waterstof gecombineerd met CO2 als grondstof voor de productie van e-kerosine. Hiernaast wordt er geëxperimenteerd met kansrijke toepassingen van waterstof in de gebouwde omgeving in Zuid-Holland.

Naast daadkracht heeft Zuid-Holland ook een sterke kennispositie: alleen al aan de samenwerkende universiteiten van Delft, Rotterdam en Leiden, en bij onderzoeksinstituut TNO, werkt meer dan 1600 fte aan energie-vraagstukken, van lab-schaal tot pilot-schaal, samen met de industrie. Daarnaast werken de Hogeschool Rotterdam, het STC, de RDM en het Fieldlab Industriële elektrificatie aan de toepassing van waterstof.

Waterstofplannen onderdeel van de Groeiagenda Zuid-Holland

De waterstofplannen zijn onderdeel van de Groeiagenda Zuid-Holland. De Groeiagenda is doorgerekend door de OESO, Erasmus Universiteit en NEO Observatory. Concreet belooft de regio met het uitvoeren van de volledige Groeiagenda:

  • 40% van de nationale CO2-reductie (73 megaton) te realiseren door de industrie en chemie te verduurzamen;
  • 25% van de nationale woningbouwopgave (240.000 woningen) te realiseren;
  • Over tien jaar 12% economische groei in onze regio te realiseren. Concreet is dat €24 miljard euro extra BBP en 000 nieuwe banen;
  • Bedrijvigheid te vernieuwen door middel van innovatie, digitalisering, verduurzaming en nieuwe technologieën.

(Ter vergelijk: 150 kiloton waterstof kan 25 miljoen auto’s vullen. Met 150 kiloton kunnen er 1,5 miljoen kilometers gereden worden.)

Groeiagenda Zuid-Holland

Overheden, bedrijven, kennisinstellingen in Zuid-Holland investeren € 14 miljard in economie

Bijna 80 overheden, bedrijven en kennisinstellingen in Zuid-Holland investeren het komende decennium jaarlijks € 1,4 miljard in de regionale economie. Hiermee bestrijdt de regio de effecten van de coronacrisis, de hoge werkloosheid en achterblijvende economische groei in de regio én  wordt een forse CO2-reductie gerealiseerd. Ook wordt een forse impuls gegeven aan de grote woningbouwopgave en de bereikbaarheid en leefbaarheid van de regio. De OESO, Erasmus Universiteit Rotterdam en NEO Observatory hebben berekend dat heel Nederland profiteert van deze Zuid-Hollandse investeringen.

De plannen staan in de Groeiagenda Zuid-Holland die dinsdag 16 maart werd gelanceerd tijdens een conferentie met onder andere de directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau, Kim Putters, Ingrid Thijssen, voorzitter van VNO-NCW, Edith Schippers, president van DSM, Tim van der Hagen, rector magnificus van de TU Delft en commissaris van de Koning Jaap Smit.

“Met de Groeiagenda Zuid-Holland worden de grootste maatschappelijke uitdagingen opgelost én vele miljarden euro’s extra voor Nederland verdiend,” zegt commissaris van de Koning, Jaap Smit. “Maar dat gaat alleen lukken als het Rijk jaarlijks € 1 miljard toevoegt aan onze investeringen en meer integraal naar de regio gaat kijken. Nauwere samenwerking met het Rijk is logisch want van investeren in Zuid-Holland plukt heel Nederland de vruchten.” De Groeiagenda bestaat uit tal van concrete projecten die snel uitgevoerd kunnen worden en die onder andere goed aansluiten bij het Nationaal Groeifonds en de fondsen van de Europese Unie.

Zuid-Holland staat voor grote uitdagingen. In deze regio woont bijna een kwart van de Nederlandse bevolking en de komende decennia komen er nog eens 400.000 mensen bij. Dat zet druk op de woningmarkt, arbeidsmarkt en bereikbaarheid. Tegelijkertijd komt 1/3e van de nationale CO2 uitstoot uit Zuid-Holland. Dit is de plek waar de energietransitie concreet vorm moet krijgen. Tot slot blijven de economische prestaties van Zuid-Holland achter bij vergelijkbare regio’s en dreigt een hoge werkloosheid. Door hun omvang hebben al deze Zuid-Hollandse uitdagingen nationale urgentie. De Groeiagenda Zuid-Holland voorziet in een langjarige actieagenda die een grote bijdrage levert aan de Nederlandse economie en samenleving.

Edith Schippers, president DSM Nederland: “DSM behoort tot de wereldwijde top van bioscience, met Delft als wereldwijde hub. Door te investeren in de Zuid-Hollandse economie kan deze regio uitgroeien tot de Silicon Valley van de bioscience. De Groeiagenda biedt een uitgelezen kans om de regio te versterken als wereldwijde hub op gebied van gezonde en duurzame voeding en grondstoffen. Zo zijn er op de Biotech Campus Delft meer dan tien jonge innovatieve bedrijven gevestigd, zoals Meatable dat wereldwijd toonaangevend is in de ontwikkeling van kweekvlees. Het is cruciaal voor het innovatieve vermogen en de groei van Nederland om dit soort bedrijven op eigen bodem te helpen groeien.”

Investeren in Zuid-Holland betaalt zich uit

De OESO, Erasmus Universiteit en NEO Observatory hebben berekend dat het in samenhang uitvoeren van de Groeiagenda Zuid-Holland leidt tot structureel 1%punt  extra jaarlijkse groei van de regio. Dit betekent structureel 12 % extra economische groei na 10 jaar. Op termijn leidt dit tot € 24 miljard structureel extra BBP voor Nederland. Ook is berekend dat deze aanpak 120.000 banen oplevert.

Aziza Akhmouch, Head of the Cities, Urban Policies and Sustainable Development Division, OESO: “Met de Groeiagenda heeft de regio Zuid-Holland een grote stap gezet in het implementeren van eerdere OESO-aanbevelingen. Deze agenda moet geen eenmalige inspanning zijn, maar een langdurige samenwerking tussen lokale, regionale en nationale partners worden om een meer innovatieve, duurzame en inclusieve toekomst te realiseren.”

Uitgangspositie van de regio beter benutten                                                                                                                                           

In Zuid-Holland zijn veel innovatieve mkb-ondernemers, toonaangevende kennisinstellingen, sterke sectoren en de grootste Europese haven. Dit geeft de regio een goede uitgangspositie om ook de komende decennia een grote bijdrage te leveren aan brede welvaart en inclusieve werkgelegenheid in Zuid-Holland én Nederland. Maar dan moeten nu in samenhang geïnvesteerd worden in het vernieuwen van de economie en het vestigingsklimaat in de regio.

Private en publieke partijen uit Zuid-Holland investeren daarom tegelijkertijd in: kennis & innovatie ecosystemen en sleuteltechnologieën; de maakindustrie; de energie-infrastructuur, biotechnologie, de mobiliteitstransitie en een leven lang ontwikkelen. De sleutelspelers in Zuid-Holland staan in de startblokken en vragen het Rijk om mee te doen.

De volledige Groeiagenda Zuid-Holland is hier te vinden:

Groeiagenda Zuid-Holland

Zuid-Holland krijgt grootste nationale opgaven voor de kiezen

Belangrijke bedrijvigheid en innovatie dreigen weg te vallen door de economische crisis ten gevolge van corona. Banen staan onder druk, net als initiatieven om de economie te vernieuwen en CO2-neutraal te maken. Dit komt bovenop de grote uitdagingen die de regio Zuid-Holland reeds had: achterblijvende economische prestaties, hoge werkloosheid, een grote woningbouwopgave en een té beperkte bereikbaarheid. Private en publieke sleutelspelers hebben een gezamenlijk actieplan gemaakt om de Zuid- Hollandse economie te vernieuwen en versterken. Investeren in het actieplan van Zuid-Holland levert Nederland in tien jaar € 24 miljard extra BBP, 200.000 woningen, 40% CO2-reductie en 120.000 nieuwe banen op.

Achterblijvende economische groei

De grootste nationale opgaven krijgt Zuid-Holland voor de kiezen. De regio vormt een vijfde van de nationale economie en stoot een derde van de CO2 uit. Bovendien woont 20% van de Nederlandse bevolking in Zuid-Holland en daar komen in tien jaar nog eens 400.000 extra inwoners bij. En dat terwijl de regio al geen sterke uitgangspositie had: de afgelopen tien jaar groeiden Noord-Holland en Brabant 10-15% meer dan Zuid-Holland. Europese concurrerende regio’s als Antwerpen, München en Stockholm groeiden zelfs drie keer harder.

Zuid-Holland heeft nu een gezamenlijke actie- en Investeringsagenda opgesteld om de belangrijke nationale uitdagingen aan te pakken: de Groeiagenda Zuid-Holland. De Groeiagenda werd op 15 januari door de Economic Board Zuid-Holland vastgesteld. Ruim 40 bedrijven, kennisinstellingen en overheden uit Zuid-Holland investeren samen fors en samenhangend in:

  • Energie-infrastructuur
  • Maakindustrie
  • Kennis & innovatie
  • Human Capital
  • Bereikbaarheid

Met deze Groeiagenda gaat Zuid-Holland:

 

  • 40% van de CO2-reductie in Nederland realiseren
  • 25% van de Nederlandse woningbouwopgave realiseren door 200.000 woningen te bouwen
  • 000 éxtra banen creëren
  • € 24 miljard éxtra BBP voor Nederland realiseren in tien jaar

 

De OESO, NEO Observatory en Erasmus Universiteit hebben berekend dat het in samenhang uitvoeren van de Groeiagenda Zuid-Holland structureel 12 % extra economische groei oplevert na 10 jaar. Dat betekent over 10 jaar € 24 miljard extra BBP voor Nederland. Ook is berekend dat deze aanpak 120.000 banen oplevert.

Om dat voor Nederland te kunnen realiseren heeft Zuid-Holland hulp van het Rijk nodig om snel een begin te kunnen maken met de samenhangende investeringen in de Groeiagenda.

Groeiagenda ondersteund door brede coalitie

Bedrijfsleven:

  • Havenbedrijf Rotterdam
  • DSM
  • Shell
  • Janssen Pharmaceuticals
  • Batenburg
  • Airbus Defence & Space NL
  • GKN-Fokker
  • ManPowerGroup
  • KPN
  • Stedin
  • LG Sonic
  • HTM
  • Technolution
  • VNO-NCW

Kennisinstellingen:

  • TU Delft
  • Hogeschool Rotterdam
  • TNO
  • LUMC
  • Erasmus Universiteit
  • Universiteit Leiden

Overheden:

  • Gemeente Rotterdam
  • Gemeente Leiden
  • Gemeente Dordrecht
  • Gemeente Den Haag
  • Gemeente Alphen aan den Rijn
  • Gemeente Delft
  • InnovationQuarter
  • Provincie Zuid-Holland
  • Economic Board Zuid-Holland

D66-lijsttrekker Sigrid Kaag spreekt met regio over plannen Zuid-Holland

D66-lijsttrekker Sigrid Kaag sprak met Allard Castelein, CEO van het Havenbedrijf Rotterdam en Rinke Zonneveld, directeur van InnovationQuarter, over de uitdagingen en groeiplannen van Zuid-Holland. Met de volgende maand te lanceren Groeiagenda belooft Zuid-Holland 40% van de CO2-reductieopgave en 25% van de woningbouwopgave van Nederland voor haar rekening te nemen, 120.000 extra banen te realiseren en € 24 miljard extra BBP op te leveren in tien jaar. Maar dat lukt Zuid-Holland niet alleen, daarvoor wil het samen met het Rijk investeren energie-infrastructuur, kennis & innovatie, maakindustrie, bereikbaarheid en human capital.

“De energietransitie in de haven van Rotterdam is een nátionale opgave; een van de grootste waar Nederland op dit moment voor staat,” zegt Allard Castelein van de haven van Rotterdam. “Als regio Zuid-Holland kampen we met achterblijvende groei. We investeren als regio fors in het oplossen van onze maatschappelijke uitdagingen. We kunnen en willen in de haven 40% van de Nederlandse CO2-reductie-opgave voor 2030 realiseren. Maar we kunnen deze nationale opgave niet in ons eentje oplossen. Daar hebben we het Rijk echt bij nodig.”

“D66 stelt zich op als een warm pleitbezorger van innovatief ondernemerschap. De partij zet  in op energietransitie, een circulaire economie en goede digitale randvoorwaarden voor ondernemers. Op die thema’s wil Zuid-Holland graag met D66 samenwerken,” zegt Rinke Zonneveld.

De Groeiagenda Zuid-Holland is een gezamenlijke actie- en investeringsagenda, die in februari 2021 gelanceerd wordt. De Groeiagenda gaat de belangrijke nationale uitdagingen aanpakken en is doorgerekend door de OESO, NEO Observatory en de Erasmus Universiteit. Met deze Groeiagenda gaat Zuid-Holland:

  • 40% van de CO2-reductie in Nederland realiseren (73 megaton)
  • 25% van de Nederlandse woningbouwopgave realiseren (240.000 woningen)
  • 120.000 extra banen creëren
  • € 24 miljard extra BBP voor Nederland realiseren in tien jaar