Simone Fredriksz human capital

Als voorzitter van het College van Bestuur van roc Albeda ziet Simone Fredriksz dagelijks de maatschappelijke betekenis van het mbo. “Met bijna 50.000 mbo-studenten in de regio Rijnmond en ruim 120 opleidingen is het mbo niet alleen van groot belang voor de arbeidsmarkt, maar ook voor kansengelijkheid en sociale vooruitgang. Het mbo is niet alleen de hofleverancier van de economie, maar ook een emancipatiemotor. Hier bereiden we jongeren en volwassenen voor op een snel veranderende samenleving.” 

 

Van bedrijfsleven naar het onderwijs

Fredriksz begon haar carrière in het bedrijfsleven, onder meer bij KPN en een internet-startup en maakte daarna de overstap naar het onderwijs. Bij De Haagse Hogeschool werkte ze zeventien jaar in diverse functies, waaronder directeur van de faculteit Business, Finance & Marketing. Vijf jaar geleden koos ze bewust voor het mbo. “Het mbo heeft een enorme maatschappelijke impact. Onze klassen zijn mini-samenlevingen: superdivers, met studenten uit alle hoeken en lagen van de maatschappij. Hier leren jongeren niet alleen een vak, maar ook hoe je samenleeft en samenwerkt. Dat maakt het mbo uniek.” Wat haar kenmerkt, zegt Fredriksz, is het vermogen om werelden bij elkaar te brengen. “Ik hou van verbinden en belangen afwegen, maar ook van in actie komen. Voor jongeren, voor werkzoekenden met afstand tot de arbeidsmarkt en zeker ook voor werkenden die wendbaar moeten zijn in een snel veranderende economie.”

 

Onderwijs als veilige haven

De turbulente tijdgeest benadrukt die rol van onderwijs, vindt Fredriksz. “We leven in een snel veranderende economie, met digitalisering, de energietransitie en de circulaire economie. Tegelijkertijd zien we polarisatie en spanningen in de samenleving. Onderwijs moet daarin een veilige haven zijn. Hier leren jongeren vakmanschap, maar ook burgerschap. Je bent eerst mens, dan werknemer. Onderwijs draagt bij aan sociale samenhang en weerbaarheid in een samenleving die steeds meer onder druk staat. Het onderzoek van Stichting Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) van afgelopen juni bevestigde de belangrijke bijdrage die we als mbo leveren aan de samenleving en de economie, namelijk met als uitkomst dat werkgevers zeer tevreden zijn over recent afgestudeerde mbo-studenten, inclusief hun sociale vaardigheden en motivatie.”

 

Albeda in cijfers en impact

’Verantwoordelijk met partners voor 30.000 studenten in regio Rijnmond en een breed aanbod van opleidingen in zorg, techniek, business, hospitality, kunst en sport is Albeda één van de grootste mbo-instellingen van Nederland. De instelling ontving meerdere landelijke erkenningen en won diverse prijzen, waaronder voor het innovatieve introductieprogramma met maatschappelijke impactweken en – samen met partners – voor de Talenthub op Zuid, waar jongeren die dreigen uit te vallen een nieuwe kans wordt geboden. Daarnaast is Albeda al twee jaar achtereen verkozen tot meest duurzame mbo-instelling van Nederland. Fredriksz: “Deze prijzen bevestigen dat we niet alleen opleiden, maar ook vernieuwen en bijdragen aan de samenleving. Niet alleen voor studenten in het vervolgonderwijs, maar ook werkenden en werkzoekenden die we bij- en omscholen voor de arbeidsmarkt. Daarmee leveren we ook een directe bijdrage aan de doelstellingen van de Human Capital Agenda Zuid-Holland, waar we als Albeda partner bij zijn”

 

Samenwerking Albeda en EUR – Maatschappelijke verdediging van dr. Kayla Green – Practor Gelijke Kansen bij Albeda. v.l.n.r. : Rateb Abawi, Eveline Crone, Simone Fredriksz, Kayla Green, Jantine Schuit, Ron Kooren en Gyzlene Zeroual – Kramer  

 

Innovatie bij Albeda

Fredriksz noemt met trots nog een aantal innovaties van Albeda. Zo is er, met steun van onder andere de gemeente Rotterdam en het ministerie van OCW, Albeda @night. Daarbij houdt Albeda de school ook ’s avonds open voor activiteiten & cursussen, advies & begeleiding, ontspanning & eten en als veilige plek voor studenten, hun familie en mensen uit de wijk. Of de eerdergenoemde Talenthub op Zuid en de manier waarop nieuwe studenten worden ontvangen in hun introductieweek. Duizenden nieuwe studenten beginnen hun eerste honderd dagen met een gezamenlijke beleving en maatschappelijke impactweken, waardoor ze zich welkom voelen, een netwerk ontwikkelen en op weg worden geholpen. “We willen jongeren niet alleen welkom heten, maar ze ook meteen met de maatschappelijke impactweken laten ervaren hoe je iets goeds kunt doen in de samenleving. Dat is onderwijs in actie.”

Albeda @Night

 

Samenwerking in Zuid-Holland

Albeda werkt intensief samen met partners in de regio. Ook met andere onderwijsinstellingen. Naast de samenwerking met andere mbo-instellingen, zoals met Zadkine o.a. via onze samenwerkingsschool Techniek College Rotterdam en met STC, HMC en het Grafisch Lyceum Rotterdam, zijn ook Hogeschool Rotterdam, InHolland en de Erasmus Universiteit Rotterdam vaste partners. Een bijzondere samenwerking is die met de Erasmus Universiteit Rotterdam, waar hoogleraar Eveline Crone als eerste hoogleraar verbonden is aan een mbo-instelling. Samen met practor Kayla Green wordt onderzoek gedaan naar kansengelijkheid en jongerenwelzijn, thema’s waar Fredriksz zich met haar hart voor inzet “We brengen wetenschap en praktijk bij elkaar. Dat versterkt de kwaliteit van ons onderwijs en vergroot de maatschappelijke impact.”

Daarnaast participeert Fredriksz in het Bestuurlijk Overleg Onderwijs van de Human Capital Agenda Zuid-Holland en maakt Albeda deel uit van Via Delta, waarmee de roc’s in Zuid-Holland hun opleidingsaanbod voor volwassenen hebben gebundeld. Via Delta, mede mogelijk gemaakt dankzij de Human Capital Agenda Zuid-Holland, zal een belangrijke bijdrage gaan leveren aan ‘Zuid-Holland Koploper Leven Lang Ontwikkelen’. Inclusief een op maat scholingsaanbod voor werkenden en werkzoekenden. Fredriksz: “Via Delta maakt het voor bedrijven en inwoners makkelijker om scholing te vinden en benutten. De arbeidstekorten in Zuid-Holland lossen we niet op met alleen het reguliere onderwijs. We hebben álle beschikbare talenten nodig, ook de mensen die nu nog langs de kant staan. Daarnaast moeten we de huidige beroepsbevolking beter toerusten. Met Via Delta versterken we samen de arbeidsproductiviteit en geven we concreet invulling aan de Human Capital Agenda Zuid-Holland. ”

 

Lid van de EBZ-taskforce Human Capital

De keuze om toe te treden tot de Taskforce Human Capital van Economic Board Zuid-Holland was voor Fredriksz vanzelfsprekend. “De Human Capital Agenda gaat precies over wat ik dagelijks zie: de noodzaak om onderwijs, werkgevers en overheid te verbinden. Alleen als we krachten bundelen, kunnen we inspelen op de snelle veranderingen in de economie en de samenleving. Onderwijs is daarbij het fundament.”

Ze verwijst naar de gezamenlijke doelstellingen van de agenda: “Met elkaar willen we onder andere tenminste 55.000 werknemers ontwikkelperspectief bieden, 10.000 transities van werk naar werk realiseren en 1.000 internationale kenniswerkers aantrekken. En ook werken we via de Human Capital Agenda toe naar een structureel beter werkende arbeidsmarkt, inclusief een goede aansluiting van het beroepsonderwijs op de vraag van bedrijven. Dat vraagt om samenwerking op alle niveaus en daar draag ik namens Albeda en de mbo-partners in de regio graag aan bij.”

 

Voorbereiden op de toekomst

Hoe bereid je studenten voor op een toekomst die niemand kan voorspellen? “De kern is wendbaarheid en weerbaarheid,” stelt Fredriksz. “Dat betekent investeren in digitale vaardigheden, kritisch denken en sociale vaardigheden. Maar ook de basis moet op orde zijn: taal en rekenen. Zonder die basis ontneem je jongeren kansen op duurzame deelname aan de arbeidsmarkt en de samenleving.”

Ze besluit: “We weten niet hoe de toekomst eruitziet, maar we weten wél dat het onderwijs steeds moet vernieuwen en dat onderwijs de plek is waar we jongeren en volwassenen de competenties meegeven die hen in staat stellen richting te geven aan die toekomst. Daar ligt onze verantwoordelijkheid. En dat is ook waar de Human Capital Agenda op inzet: het benutten van het talent van onze studenten en alle Zuid-Hollanders. Daar ga ik me dus volop, samen met alle andere partners, voor inzetten.”

Simone Fredriksz is voorzitter van het College van Bestuur van Albeda en lid van de (Taskforce Human Capital van) Economic Board Zuid-Holland.

De Grond-, Weg- en Waterbouwsector (GWW) heeft de afgelopen jaren een indrukwekkende digitale impuls gekregen. Dankzij het deelakkoord ‘DigiCampus GWW’ – onderdeel van het Human Capital Akkoord Zuid-Holland – is een sector die van oudsher traditioneel opereerde, in beweging gekomen richting een toekomstbestendige, digitaal vaardige werkomgeving. Dit project ging niet alleen over technologie, maar juist over samenwerking. “Door publieke en private partijen in een deelakkoord samen te brengen, ontstond meer begrip voor elkaars werkwijze en ruimte om samen te bouwen aan innovatie”, aldus Jaap Kolk, Programmamanager DigiCampus.

 

Doelen behaald, impact gemaakt

Het project heeft zijn belangrijkste doelen ruim overtroffen:

  • Meer dan 500 professionals hebben zich ontwikkeld op het gebied van digitalisering;
  • 42 organisaties – zowel publieke als private – zijn intensief betrokken geweest bij trainingen, scans, kennissessies en casusgroepen;
  • 30 werkgevers zijn ondersteund in het verhogen van hun digitale volwassenheid en het beter benutten van arbeidscapaciteit.

Van casusgroepen tot opleidingen: leren in de praktijk

Centraal in de aanpak stonden casusgroepen waarin markt, overheid en onderwijs samenwerkten aan actuele digitaliseringsvraagstukken zoals de digitalisering van kabels en leidingen en de standaardisatie van weekstaten. Deze vorm van co-creatie zorgde voor direct toepasbare oplossingen en voor betere samenwerking en kennisuitwisseling binnen de keten.

Ook op het gebied van opleidingen zijn grote stappen gezet. Zo zijn er drie nieuwe trainingen ontwikkeld die inmiddels breed worden ingezet:

  • Basistraining Data-gedreven werken
  • Digitaal samenwerken
  • Gestructureerd werken met Systems Engineering

Deze programma’s sluiten direct aan op de praktijk en op de leerbehoeften die via DigiChecks bij de bedrijven zijn opgehaald.


Brede opbrengsten voor Human Capital

Naast digitalisering heeft het project op meerdere vlakken bijgedragen aan versterking van het human capital in de regio. Zo is er sprake van:

  • Verbeterde samenwerking: publieke en private partijen hebben elkaar gevonden in een gedeelde taal en aanpak voor digitalisering;
  • Meer werkplezier en motivatie: deelnemers gaven aan dat de casusgroepen niet alleen leerzaam, maar ook inspirerend waren. Het bracht hen in contact met gelijkgestemden en gaf energie om met vernieuwing aan de slag te gaan;
  • Versterking van het onderwijs: kennisinstellingen zijn nauwer betrokken geraakt bij de sector en kunnen actuele kennis beter integreren in hun curricula;
  • Professionalisering van de sector: door scans en gesprekken is beter zicht gekomen op ontwikkelvraagstukken binnen organisaties en projecten;
  • Een verhoging van de arbeidsproductiviteit. Zeker voor een sector die moeite heeft voldoende personeel te vinden een zeer welkome opbrengst.

Blijvende beweging

Een belangrijke uitkomst is dat alle betrokken partijen de samenwerking willen voortzetten. De ambitie reikt verder dan de projectperiode: er wordt gewerkt aan de oprichting van een stichting die DigiCampus GWW een structurele plek geeft. Daarmee blijft de opgebouwde energie behouden en kunnen nieuwe digitaliseringsoplossingen gezamenlijk worden ontwikkeld. Het consortium wil bovendien een duidelijke beweging in de sector stimuleren: niet langer uitsluitend aanbesteden op prijs, maar nadrukkelijk ook op digitale vaardigheden en innovatieve oplossingen die het werk slimmer, efficiënter en aantrekkelijker maken.

Samen digitaal sterker

Dankzij DigiCampus GWW heeft de sector een krachtige stap gezet richting digitalisering, samenwerking en innovatie. De inzet van zoveel partners – van gemeenten en aannemers tot onderwijsinstellingen – laat zien wat er mogelijk is als we slim, samen en digitaal werken aan de toekomst van onze leefomgeving.

Wil je op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen? Kijk dan op: https://www.digicampusgww.nl/

Binnen het zogenaamde Bouwen-spoor van de Zuid-Hollandse Human Capital Agenda werken we aan structurele oplossingen voor een beter werkende arbeidsmarkt. Dat gebeurt via bundeling van zowel vraag, aanbod als via bundeling van initiatieven. Met ondersteuning vanuit de Human Capital Agenda Zuid-Holland is een verkenning gestart naar opschaling van het Campus Gouda-initiatief Transport en Logistiek. Doel: verduurzaming, slimme technologie en een sterkere arbeidsmarkt langs de N11/A12-corridor.

Bijeenkomst Gemeenten werkgebied mbo Rijnland

Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van wethouders uit het werkgebied van het mbo Rijnland is het nieuwe HCA-initiatief van de Campus Gouda rond Transport en Logistiek gepresenteerd. Veel van de aldaar aangepakte vraagstukken zoals verduurzaming bedrijventerreinen, zero-emissie zones, productiviteitsverhoging middels de inzet van slimme technologie en de LLO-aspecten daaromheen, lenen zich volgens de deelnemers aan de bijeenkomst mogelijk voor opschaling naar andere gemeenten/ regio’s.

Opschaling

Reden voor mbo Rijnland om te willen inventariseren of het lopende initiatief van Campus Gouda opgeschaald zou kunnen worden. Aangezien daarmee vergelijkbare initiatieven gebundeld worden, was dat voor de Human Capital Agenda aanleiding om een verkenning te financieren.

Verkenning

Kim van Eijck voert die verkenning uit en verwacht de uitkomsten daarvan in oktober te kunnen presenteren.

De Greenports Boskoop en Duin- en Bollenstreek hebben samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden een Human Capital-deelakkoord ondertekend. Met dit akkoord zetten de partners een belangrijke stap om de arbeidsmarkt in de sierteeltsector toekomstbestendig te maken.

De sierteeltregio staat voor grote uitdagingen: een groeiend tekort aan vakmensen, afhankelijkheid van internationale arbeidskrachten, snelle technologische ontwikkelingen en strengere duurzaamheidseisen. Zonder gezamenlijke aanpak dreigt dit de innovatiekracht, concurrentiepositie en zelfs de continuïteit van de sector negatief te beïnvloeden.

Oplossingen in drie routes

Het deelakkoord richt zich op drie hoofdroutes:

  • Leven Lang Ontwikkelen binnen bedrijven – structurele programma’s en een Greenport Academy moeten een lerende cultuur in de sector verankeren.
  • Samenwerking tussen bedrijven en sectoren – via een regionaal Human Capital-platform, gezamenlijke flexpools en een Green Flower Campus wordt kennis gedeeld en arbeid flexibeler georganiseerd;
  • Activeren van onbenut potentieel – deeltijdkrachten en verborgen talenten krijgen ontwikkelkansen, onder meer via loopbaanbegeleiding, erkenning van verworven competenties en flexibele werkmodellen.

Breed draagvlak

Het deelakkoord wordt gedragen door 38 bedrijven en brancheorganisaties, waaronder KAVB en Royal Anthos. Zij investeren samen met de provincie Zuid-Holland, gemeenten en onderwijsinstellingen in een meerjarig programma (2025–2027). De Greenport Duin- en Bollenstreek treedt op als penvoerder.

Link met Regio Deal

De aanpak sluit nauw aan bij de toegekende Regio Deal Sierteeltregio 2024. Het kan gezien worden als concretisering van een van de daarin opgenomen programmalijnen, te weten Programmalijn 2: duurzame en veerkrachtige regionale arbeidsmarkt. Met name de ontwikkeling van de Green Flower Campus versterkt de ambities uit het deelakkoord en maakt samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheid concreet.

Beoogde resultaten

Met een totaal budget van een kleine 3 miljoen euro en een subsidiebedrag van ruim 7 ton wordt aangesloten bij de doelstellingen van de Zuid-Hollandse HCA:

  • 640 werknemers in staat stellen om zich te ontwikkelen
  • 191 werkgevers helpen arbeid beter te gebruiken
  • 90 flexwerkers ontwikkelperspectief bieden
  • 240 transities over sector- en/of regiogrenzen
  • 320 onderbenutte deeltijdwerkers meer aan het werk
  • 1.060 internationale medewerkers behouden of aantrekken

De Nederlandse economie staat voor een fundamentele uitdaging: de groei van de arbeidsproductiviteit blijft al decennia achter bij die van vergelijkbare landen. Waar andere economieën erin slagen per gewerkt uur meer waarde toe te voegen, is Nederland de afgelopen jaren vooral ‘arbeidsintensief’ gegroeid. Dat leverde welvaartsgroei op, maar niet de noodzakelijke productiviteitssprong die essentieel is voor ons toekomstig verdienvermogen.

Brede welvaart onder druk

De druk op de arbeidsmarkt neemt verder toe door vergrijzing en afname van het aantal jonge instromers op de arbeidsmarkt. Extra arbeidsinzet is nauwelijks meer mogelijk. Tegelijkertijd vragen grote maatschappelijke transities, zoals de energietransitie, digitalisering en verduurzaming van de zorg, juist om een forse productiviteitsstijging. Zonder deze sprong dreigt ons verdienvermogen en de brede welvaart onder druk te komen.

Oorzaken van achterblijvende productiviteitsgroei

Uit onderzoek van TNO blijkt dat een combinatie van factoren de productiviteitsgroei afremt. Zo groeide de Nederlandse economie vooral door meer werkuren in plaats van productiviteitsstijging. Ook de sterke afhankelijkheid van laagproductieve sectoren, lage private investeringen in R&D en innovatie, en de beperkte verspreiding van innovaties naar het mkb spelen een rol. Daarbij zorgen flexibilisering en loonmatiging voor minder prikkels om in menselijk kapitaal en arbeidsbesparende technologie te investeren.

Internationale vergelijking

Hoewel Nederland behoort tot de landen met een hoog productiviteitsniveau (88 dollar per gewerkt uur, boven het OESO-gemiddelde), is het groeitempo fors lager dan in buurlanden. Met name na de Grote Recessie bleef herstel van productiviteitsgroei achter, waar België en Duitsland wel een inhaalslag maakten.

Vier oplossingen voor een productief groeipad

TNO schetst vier oplossingsrichtingen om Nederland op een toekomstbestendig groeipad te zetten:

  1. Structuurverandering – Vergroten van het aandeel hoogproductieve en R&D-intensieve activiteiten, verminderen van de afhankelijkheid van laagproductieve sectoren en goedkope arbeid.
  2. Human centred technologie – Investeren in arbeidsbesparende en arbeidsondersteunende technologie die productiviteit verhogen en de kwaliteit van werk verbetert.
  3. Versnellen van innovatie en kennisspillovers – Het mkb ondersteunen bij toepassing van technologische en sociale innovaties en kennis beter laten stromen van koplopers naar het brede bedrijfsleven.
  4. Continu leren en ontwikkelen – Sterke inzet op leven lang ontwikkelen, upskilling en reskilling, en een arbeidsmarkt die meer gebaseerd is op skills in plaats van diploma’s.

Samen aan zet

De opgave is helder: Nederland moet van een arbeidsintensief naar een productief groeimodel. Dit vraagt om gezamenlijke inzet van overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen. Door structureel te investeren in R&D, innovatie en menselijk kapitaal kan Nederland weer aansluiten bij de internationale kopgroep en bouwen aan een concurrerende, toekomstbestendige economie.

>>Meer lezen? Download hier de whitepaper: https://www.tno.nl/nl/newsroom/insights/2025/01/arbeidsproductiviteit-moet-omhoog/

Een uitgave van TNO, geschreven door Thijmen van Bree, Joris Vierhout en Goedele Geuskens, januari 2025.

De economische en maatschappelijke ontwikkeling van Zuid-Holland loopt gevaar door een dalende arbeidsproductiviteit. Tel daarbij op dat volgens ondernemers personeelstekorten nu al de belangrijkste belemmering zijn voor groei en ondernemen. Het is daarom noodzakelijk dat de arbeidsproductiviteit omhoog gaat. Dat kan door slimmer te werken. We moeten technologie gericht inzetten, met aandacht voor techniek én mens. Sociale innovatie is daarbij essentieel. De Human Capital Agenda Zuid-Holland 2025-2030 zet extra op in op deze thema’s, onder andere via de HCA Deelakkoorden.

De projectleiders en kwartiermakers rond de HCA-initiatieven, die tezamen de Learning Community Human Capital Zuid-Holland vormen, hebben zich op 18 maart daarover gebogen. Wat verstaan we onder sociale innovatie? Waar liggen kansen via de lopende Deelakkoorden? Renée Rotmans van het team Sociale Innovatie bij Havenbedrijf Rotterdam, gepromoveerd op dit onderwerp, nam als gast-expert de deelnemers mee in dit onderwerp en bracht inspiratie en concrete handvatten.

Renée vertelde over de hoge opbrengsten en vaak onderbenutte mogelijkheden van sociale innovatie. Die opbrengsten zijn drie maal zo hoog als die van technologische innovatie. En toch gaat het vaak alleen over technologie. Terwijl in de praktijk juist de wisselwerking tussen techniek en mensen belangrijk is. Hoe kan het talent van medewerkers beter worden benut?

Renee Rotmans: “Stel als ondernemer de vraag aan je medewerkers: wat heb jij echt nodig om de beste versie van jezelf te zijn?”

Renée vertelde aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden waar kansen voor productiviteitsverhoging via sociale innovatie liggen. Opleiden, de hoofdpijler van de HCA, heeft in tweeërlei opzicht hoge relevantie voor innovatie: nieuwe skills en inzichten leiden tot innovaties en innovaties leiden tot een opleidingsvraag. Kijk naar deze cirkel als geheel.

Er liggen ook via de HCA Deelakkoorden veel kansen om bij te dragen aan innovatie. Inclusief sociale innovatie. Een deel ervan, zoals de Techniekcoalitie Zuid-Holland, Campus Gouda en het Energietransitiehuis in Alphen aan den Rijn, is er al expliciet op gericht. Hoe kan de potentie van alle Deelakkoorden als vliegwiel nog sterker worden benut voor arbeidsproductiviteitsverhoging, zoals via sociale innovatie?

 

Intervisie: wat zijn ervaringen en ideeën binnen de Learning Community?

Na de inspirerende inleiding van Renée Rotmans gingen de deelnemers in een aantal intervisiegroepen met elkaar in gesprek over die vraag. In de plenaire terugkoppeling ging het onder andere over de versterking van de betrokkenheid van (mkb) bedrijven bij Deelakkoorden. Ook werd gesproken over de vernieuwing van HRM en het beter benutten van talenten van medewerkers. Een ander onderwerp was de potentie van AI en hoe de fout kan worden vermeden dat het te eenzijdig alleen over technologie gaat. Ook: hoe kunnen de betrokkenheid en het eigenaarschap van medewerkers worden gestimuleerd bij het realiseren van slimmer werken?

HCA 2025-2030: nieuwe ronde, nieuwe kansen!

Tot slot stonden de deelnemers stil bij de inrichting van de brede Lerende Kennisomgeving, die de komende jaren rond de HCA wordt ingericht. Meer doen wat werkt. Met sterke verbindingen, in een werkende human capital ecosysteem. De komende jaren wordt daarom nog sterker ingezet op het ontwikkelen, delen en toepassen van kennis. Dit werd van harte onderschreven door de deelnemers aan de Learning Community. Benadrukt werd wel dat het aanvullend moet zijn op de huidige intervisieformule. Deze werkt heel goed en wordt gewaardeerd. Ga daarmee door, was het appel van de deelnemers aan het programmateam Human Capital.

De volgende Intervisiebijeenkomst vindt plaats in oktober.

Afgelopen vrijdag was Tweede Kamerlid voor de VVD Thierry Aartsen op bezoek bij ISISpace in Delft, op uitnodiging van de Economic Board Zuid-Holland. Hij sprak hier met Jeroen Rotteveel (ISISpace), Hans Hellendoorn (TU Delft) en Gerko Visée (Gemeente Den Haag) over het belang van kennismigratie en internationaal talent voor innovatie bedrijven.

Jeroen Rotteveel nam Aartsen mee in de continue strijd om goed personeel. Meer dan de helft van het personeelsbestand van ISISpace bestaat uit talent uit het buitenland. Daarnaast werd er een rondleiding gegeven door productielocatie waar de satellieten in elkaar werden gezet. De satellieten van ISISpace worden veelvoudig gebruikt binnen het defensiedomein en om klimaatverandering tegen te gaan.

Internationaal talent
Hans Hellendoorn gaf inzichten vanuit de TU Delft op het vraagstuk kennismigratie. De onderwijsinstelling doet enorme inspanningen technisch talent op te leiden, maar ziet ook dat al jaren dat de vraag het aanbod overstijgt. Daarnaast is de TU Delft ook een groot afnemer van internationaal talent om de beste docenten in huis te hebben voor de studenten.

Gerko Visée legde uit dat alles wat met innovatie maken heeft leunt op internationaal talent. Als sleuteltechnologieën het uitgangspunt zijn dan hebben we kennismigratie nodig. Kennismigratie moet los worden gezien van asiel- en arbeidsmigratie, neem het daarom niet mee in een migratiequotum was zijn boodschap.

Groot tekort
Met dit bezoek laten we op tastbare wijze zien dat er in Nederland én de provincie Zuid-Holland een groot tekort aan talent op MBO-, HBO- en WO-niveau is. De strijd om personeel is zo groot dat de onderwijsinstellingen op dit moment niet in de vraag vanuit het bedrijfsleven kunnen voorzien. Daarom roepen wij de Tweede Kamer op om scherpe keuzes te maken welk personeel wij uit het buitenland moeten halen. Kijk naar de bedrijvigheid die wij hier in de toekomst willen hebben en behouden. Zuid-Holland én Nederland kunnen niet zonder internationaal talent!

Dinsdag 21 januari vond de Kick-off van Beethoven Zuid-Holland plaats tijdens de Big Improvement Day (BID) in het AFAS Circustheater Den Haag. Met dit programma worden de komende zes jaar 1.000 extra studenten opgeleid en 1.000 werkenden omgeschoold voor de microchipsector. De EBZ is één van de partners in het regioplan Zuid-Holland.

 Programmamanager van Beethoven Zuid-Holland Joost van der Veen gaf in de middagsessie het startschot voor het project.

“Een belangrijk uitgangspunt is de synergie tussen mbo, hbo en wo, want de microchipsector heeft op alle onderwijstypes een talentvraag. Beethoven is daarmee niet alleen een mooi voorbeeld van industriebeleid, maar ook van onderwijsinnovatie.”

Daarna liet Wesley Crock van ASML zien dat zij en dus ook hun toeleveranciers qua aantal medewerkers in 2030 gaat verdubbelen ten opzichte van 2021. Dat vraagt personeel met uiteenlopende expertise, van mechatronica en technische natuurkunde tot ICT. Harry de Bruijn gaf een presentatie over ViaDelta, een initiatief vanuit het Zuid-Hollandse mbo-veld om de handen ineen te slaan op Leven Lang Ontwikkelen. Tot slot verduidelijkte Stef Vink van de Leidse Instrumentmakers School dat maar liefst 50% van hun studenten uitstroomt naar ASML en diens toeleveranciers. Zij dragen dan ook graag bij aan het opleiden van het noodzakelijke talent, net als de ruim 70 aanwezigen in de sessie.

Het plenaire programma begon met de klanken van Beethoven door drie conservatoriumstudenten van Codarts. Daarna vertelden Elisabeth Minnemann van de Haagse Hogeschool, Hans Schutte van ROC Mondriaan en Pieter Waasdorp van EZ over het belang van Beethoven Zuid-Holland. Dit regioplan is onderdeel van een Nationaal Versterkingsplan Microchiptalent en regio Zuid-Holland maakt een snelle start.

Microchipketen in Zuid-Holland
De Nederlandse microchipsector is van groot belang voor de Nederlandse economie. ASML behoort wereldwijd tot de top en bouwt op een wijdvertakt netwerk van hoogtechnologische toeleveranciers. Naast een vestiging van ASML in Delft zijn veel van deze bedrijven in de microchipketen gevestigd in Zuid-Holland. Groeiende bedrijven zoals Hittech, Nearfield Instruments, Demcon en tientallen anderen hebben ook veel talent nodig. Met het regioplan Beethoven Zuid-Holland komen we tegemoet aan deze vraag uit het microchipwerkveld. Zo dragen het onderwijs en werkveld in Zuid-Holland samen bij aan het toekomstig verdienvermogen van Nederland.

Op 24 juni 2019 ondertekenden 66 partijen uit onderwijs, overheid en bedrijfsleven het Human Capital Akkoord Zuid-Holland 2019-2024 om de arbeidsmarkt in de provincie Zuid-Holland te verbeteren en gezamenlijk actief in te spelen op de personeelskrapte. Halverwege deze periode heeft de Economic Board Zuid-Holland (EBZ) een evaluatie door SEOR laten uitvoeren om na te gaan of de resultaten van het Human Capital Akkoord op koers liggen, hoe de provincie Zuid-Holland het doet ten opzichte van andere provincies, en welke aanbevelingen op weg naar de Human Capital Agenda 2.0 gegeven kunnen worden.

Tussenevaluatie

Met alle realisaties is er tot nu 1,9 miljard aan toegevoegde waarde gerealiseerd (in 2018 berekende Birch een potentiële toegevoegde waarde van 5,7 miljard voor de gehele periode). Op dit moment lopen er binnen het Human Capital Akkoord 18 projecten in diverse fases. De ambities en doelstellingen waren aan de start hoog. Niet alle doelstellingen liggen dan ook op koers, sommige zullen zelfs helemaal niet gehaald gaan worden vanwege bewust gemaakte keuzes en de gevolgen van de coronacrisis. De ambitieuze doelstellingen hebben ervoor gezorgd dat Human Capital nu op de gezamenlijke agenda’s van alle betrokken partijen in overheid, onderwijs en bedrijfsleven staat, en er is een infrastructuur neergezet waarin men elkaar snel kan vinden en tot actie kan overgaan.

Zuid-Holland is ingelopen op de benchmarks vergeleken met andere provincies, staat nu op de tweede plek als het gaat om de getoonde veerkracht na de coronacrisis (dat betekent dat mensen die hun baan kwijt zijn geraakt door corona, nu weer aan het werk zijn) en wat betreft het activeren van onbenut arbeidspotentieel is de provincie opgeschoven van plek 9 naar plek 7. Wel bestaat er nog steeds een mismatch op de arbeidsmarkt: er is zowel een grote personeelskrapte als een on(der)benut arbeidspotentieel.

Human Capital Agenda 2.0

Met de aanbevelingen en gesprekken met partners gaat het projectteam aan de slag met een Human Capital Agenda 2.0. Dit wordt geen nieuwe agenda, maar een aanscherping van het in 2019 afgesloten Human Capital Akkoord. De nieuwe agenda wordt op 13 juni gelanceerd.

Wilt u als bedrijf meedoen? Neem contact op met Ferrie Förster (projectleider Human Capital Zuid-Holland).

Kickstart your Career is in 2019 gestart naar aanleiding van de verwachting dat de jeugdwerkloosheid flink zou stijgen. Inmiddels ziet de arbeidsmarkt er heel anders uit. Vandaag de dag zijn er zelfs meer vacatures dan mensen zonder werk. Veel jonge werkzoekenden vinden dan ook op eigen initiatief een baan na hun afstuderen. Sinds 24 december 2021 maakt Kickstart your Career (KYC) daarom geen matches meer tussen kandidaten en bedrijven in de regio. Wél kunnen bedrijven subsidie blijven aanvragen voor nieuwe, net-afgestudeerde aanwinsten in hun bedrijf in de brede technische sector. Om zo te stimuleren dat meer jonge mensen in de technische sector gaan werken, ook jongeren die misschien nog niet de bijpassende scholing hebben.

 

In die twee jaar zijn er natuurlijk wel allerlei matches gemaakt. Tussen Esraa en Tomatoworld bijvoorbeeld. Esraa (21) was net klaar met haar opleiding Marketingcommunicatie aan het ROC in Den Haag en op zoek naar de volgende uitdaging: een baan. “Ik had echt geen idee waar ik moest beginnen, maar ik wilde wel heel graag aan de slag. Toen ben ik, zoals zo vaak, begonnen met googelen en na een paar zoekacties kwam ik al heel snel bij Kickstart your Career uit.”

Ze stuurde een berichtje, kwam in contact met de mensen bij KYC en werd al gauw gekoppeld aan het bedrijf Tomatoworld. Esraa: “Ik heb geen voorliefde voor de tuinbouw, maar het leek me wel erg interessant. Zeker het internationale karakter sprak me aan.”

En dat kwam goed uit, want bij Tomatoworld waren ze nou juist op zoek naar iemand met een frisse blik. Miranda (directeur Tomatoworld): “Wij zochten iemand die we zelf nog konden opleiden, maar er kwamen geen reacties op onze vacature. Toen werd ik getipt door Ferrie Förster (projectleider Human Capital Zuid-Holland) om het eens via Kickstart your Career te proberen.”

Dat pakte goed uit. “We hebben nu een hele leuke vlotte nieuwe medewerker.” Voor bedrijven is het daarnaast fijn om extra financiële ruggensteun te krijgen bij het investeren in personeel. “Het aantrekken van mensen in de tuinbouwsector is best lastig. Met de subsidieregeling van Kickstart your Career waren we instaat om Esraa meer te bieden, namelijk een fulltime baan.”

Een echte win-win situatie dus.

Kickstart your Career

Wil je meer weten over de subsidieregeling? Kijk dan op de website. Kickstart your Career juicht bedrijven toe die jongtalent begeleiden bij hun eerste echte baan. Bedrijven kunnen daarom tot 30% tegemoetkoming in de loonkosten krijgen. De praktijk is namelijk de beste leeromgeving.

Human Capital

Kickstart your Career is een initiatief van provincie Zuid-Holland en Economic Board Zuid-Holland en het wordt gefinancierd vanuit het Human Capital Akkoord Zuid-Holland. Lees er hier meer over.

Net als in de rest van Nederland is er ook in de regio Midden-Holland een groot arbeidstekort. Het Human Capital Akkoord Zuid-Holland (HCA) en Campus Gouda pakken dit aan door onderwijs te bieden dat aansluit op de vraag in de markt. Onderwijs gericht op werkenden, en toegespitst op de technologie van nu en de toekomst. Op 17 februari is hiervoor het deelakkoord Campus Gouda ondertekend.

Een leven lang ontwikkelen

Werkenden kunnen onderwijs volgen rondom zorg, bodemdaling en technologie. Zij krijgen de mogelijkheid om aan de slag te gaan met actuele onderwerpen die spelen bij bedrijven en overheid uit de regio Midden-Holland. Met modulair onderwijs (losse modules op hbo niveau) krijgen werkenden een kans om zich door te ontwikkelen. Het is geen volledige vierjarige hbo- opleiding waardoor het aantrekkelijker wordt om dit naast een baan te doen. Zo zijn de modules van Living Lab Zorg & Technologie van Campus Gouda ontwikkeld voor werkenden in de zorg. Bij het Living Lab Bodem & Technologie gaan studenten aan de slag met één van de grootste uitdagingen van regio Midden-Holland, namelijk bodemdaling.

Het bieden van nieuwe oplossingen

Volgens wethouder onderwijs Thierry van Vugt is dit deelakkoord nog maar het begin. “Hiermee kunnen we de komende jaren verder bouwen aan het succes van Campus Gouda. Met gemeenten, onderwijs en bedrijfsleven in Midden-Holland, aangevuld met hogescholen, werken we aan nieuwe oplossingen rond zorgtechnologie en bodemdaling. En we zorgen voor goed opgeleide mensen, waarmee we de arbeidstekorten in de regio tegen kunnen gaan en mensen de mogelijkheid bieden om zich om te scholen dan wel bij te scholen op het gebied van zorg- en bodemtechnologie. De komende tijd willen we honderden werknemers bereiken en tientallen werkgevers. Ik ben blij dat het Human Capital Akkoord van de Economic Board Zuid-Holland en de provincie ons daar meerjarig bij helpt.”

Jeffrey van Meerkerk, voorzitter van de taskforce Human Capital bij EBZ: “In Zuid-Holland hebben we te maken met de grootste arbeidstekorten van Nederland. Bedrijven kunnen dit niet alleen oplossen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid is daarom essentieel. Campus Gouda kan een mooie bijdrage leveren aan de doelstelling van het Human Capital Akkoord: dat meer mensen zich een leven lang gaan ontwikkelen, waarmee ook de arbeidsmarkt in Midden-Holland en werkenden up-to-date blijven.”

Campus Gouda

Campus Gouda is een samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheid uit regio Midden-Holland. Het deelakkoord Campus Gouda is onderdeel van het bredere Human Capital Akkoord. In juni 2019 hebben 66 partijen en sectoren in Zuid-Holland dat akkoord ondertekend. Provincie Zuid-Holland en Economic Board Zuid-Holland zijn hiervan de initiatiefnemers. Het heeft als doel het talent van werkenden zo goed mogelijk te benutten.

3.000 ICT-ers moeten er tot 2024 extra bij komen in Zuid-Holland. In allerlei bedrijfstakken zijn ze nodig, nu ondernemers steeds meer gaan digitaliseren. Waar haal je die mensen vandaan? Voor een deel van mbo, hbo en universiteit. Maar dan nog ben je er niet. Bovendien: niet iedereen maakt de opleiding af en dat is eigenlijk verlies van talent.

Van informatica naar fotografie
Neem nou Maarten Bakker, die een aantal jaar geleden begon aan een hbo-opleiding bio-informatica: “Interessant, maar omdat ik geen biologie en geen scheikunde had gedaan ook lastig. Verder vond ik 5 dagen per week in de schoolbanken erg vermoeiend en wilde ik eigenlijk meer in de praktijk bezig zijn.” Maarten stapte over naar een opleiding fotografie: “Mooie opleiding, wel een erg competitieve markt. Het is dan ook best ingewikkeld een inkomen te verdienen met je werk en het ondernemerschap bleek niet echt iets voor mij te zijn.”

Open Dag 
Intussen was Maarten 26 en door zijn mogelijkheden voor studiefinanciering heen. “Toen zagen mijn ouders een advertentie voor de ICT Praktijk Academie. Vorig jaar ben ik naar hun Open Dag geweest. Het sprak me aan dat je naast je opleiding ook meteen werkervaring opdoet. Dat is immers waar werkgevers om vragen: ervaring.” Maarten werkt sinds 1 december 2020 4 dagen in de week bij Sloos ICT in Voorschoten. De vijfde dag is hij op de Praktijk Academie in Gouda. Zijn werkgever betaalt de opleiding en Maarten krijgt een stagevergoeding. “Zo kan ik toch in 4 jaar mijn hbo-diploma halen.”

Human Capital Akkoord
De ICT Praktijk Academie maakt deel uit van WE-IT, een samenwerkingsverband van bedrijven, opleiders en overheden in Zuid-Holland. WE-IT schoolt mensen om en bij voor ICT-banen. Het programma is onderdeel van het Human Capital Akkoord, een initiatief van Economic Board Zuid-Holland en de provincie. In 2019 hebben 66 partijen hun handtekening onder dit akkoord gezet.

Levenlang Ontwikkelen
Ferrie Förster, projectleider: “Met het Human Capital Akkoord willen we de arbeidstekorten in Zuid-Holland oplossen. Ondernemers in land- en tuinbouw, handel, vervoer, industrie en ICT zitten te springen om mensen met de juiste capaciteiten. Tegelijk staan veel mensen aan de kant: mbo-ers die niet aan het werk komen, deeltijders die meer willen werken en werklozen die geen geschikte opleiding hebben. Heel jammer en het kost een hoop geld. Zuid-Holland zou 6 miljard meer kunnen verdienen als we die knelpunten oplossen. In het Human Capital Akkoord hebben we daarom afgesproken dat we koploper willen zijn in levenslang ontwikkelen, dat we hier een veerkrachtige arbeidsmarkt willen waar mensen regelmatig van baan wisselen, dat we ons onbenutte potentieel gaan inzetten en dat we internationaal talent gaan aantrekken en behouden. Grootse plannen en die zijn hard nodig.”

Op maat
Maarten was zonder Human Capital Akkoord en zonder WE-IT waarschijnlijk verloren geweest voor het vak ICT. Hij is nu bezig pakketten te verbinden: “Met een Application programming interface (API) geef je door commando’s input aan een ander softwarepakket om de gewenste output te krijgen. Een voorbeeld is de PostNL API: stel je wilt een relatiegeschenk naar je klanten sturen. Dan wil je wel graag met jouw eigen naam en logo een mail sturen wanneer het pakketje aankomt. Als input aan de PostNL API geef je de barcode en de PostNL API geeft je als output de bezorgtijd.” Maarten droomt ervan over een paar jaar te werken aan langlopende projecten, waarin hij standaardpakketten aanpast naar software op maat voor een klant.

Lees meer over de ICT Praktijk Academie op: https://www.ictpraktijkacademie.nl/

Voor meer informatie over WE-IT: https://WE-ITwerkt.nl/

Door Aja den Hertog, uit publicatie provincie Zuid-Holland.