Er moet serieus geld vrijkomen om onze economie te vernieuwen en daarbij moet de politiek scherp durven kiezen. Het nieuw op te richten fonds Hoekstra/Wiebes moet vooral naar R&D, infrastructuur en het versterken van de kenniseconomie. Anders verliezen we ons verdienvermogen in Nederland. Als we nu niet investeren, hebben we straks weinig meer om uit te geven. Dit pleidooi deden Jan Kees de Jager (voorzitter Economic Board Zuid-Holland) en TNO-CEO Paul de Krom vanmiddag bij BNR Nieuwsradio.

Als oud-minister en -staatssecretaris begrijpen Jan Kees de Jager en Paul de Krom hoeveel druk er op politici komt te staan om dit geld op een bepaalde manier uit te geven. “Het is belangrijk dat het Investeringsfonds dicht bij de oorspronkelijke gedachte blijft,” leggen De Jager en De Krom uit. “Het geld moet gericht worden besteed aan het vernieuwen van de Nederlandse economie en onze kennis, zodat we ons verdienvermogen niet verliezen.”

Nederlandse bedrijven moeten concurreren met buitenlandse bedrijven die met staatssteun in het zadel geholpen en gehouden worden. “Neem als voorbeeld China. Dat land investeert momenteel ongelooflijk veel in quantumtechnologie. Als we willen dat Nederland zich technologisch kan blijven meten aan buitenlandse spelers, dan moeten de randvoorwaarden voor innovatie op orde zijn,” zegt Paul de Krom. “Dat betekent zorgen dat óók de quantumcampus in Delft voldoende middelen en een goede infrastructuur heeft.” Jan Kees de Jager vult aan: “Voor een land als Nederland, waar arbeidskosten relatief hoog zijn, blijft innovatie cruciaal, door de hele keten. Zo zorgen we dat de kennis die we opbouwen, ook toegepast gaat worden in nieuwe producten bij ons bedrijfsleven.”

Investeer in R&D, Infrastructuur en versterken kenniseconomie

De noodzakelijke randvoorwaarden voor innovatie en economische vernieuwing zijn R&D, infrastructuur en een sterke kenniseconomie, vinden De Jager en De Krom. “We zien steeds meer mensen en bedrijven zich in  Nederland vestigen. Dat legt regionaal een enorme druk op het OV-netwerk. Maar we moeten óók op korte termijn flink investeren in de infrastructuur voor duurzame energie en een digitale economie.”

Op het vlak van de kenniseconomie pleiten De Jager en De Krom voor een persoonlijke leerrekening. “Bedrijven kampen met tekorten aan vakpersoneel, werknemers vinden niet altijd de juiste baan,” zegt De Jager. “Dan moet je mensen dus in staat stellen om flexibel te blijven op die turbulente arbeidsmarkt. Bij een nieuwe economie horen nieuwe vaardigheden. Met zo’n leerrekening kunnen mensen zichzelf ontwikkelen.”

De nieuwe economie draait om welvaart én welzijn

In de nieuwe economie gaan welvaart en welzijn hand in hand. Om onze maatschappelijke missies te kunnen realiseren en onze publieke voorzieningen draaiende te houden, is het cruciaal dat ons verdienvermogen op peil blijft. De Jager: “Als je vandaag investeert in het vernieuwen van de kennis en economie, dan heb je morgen geld voor publieke voorzieningen als onderwijs en zorg.”

Zuid-Holland sleutelspeler bij vernieuwing economie

Bij het vernieuwen van de economie speelt óók Zuid-Holland een ongelooflijk belangrijke rol. In deze regio wordt bijna een kwart van het BNP verdiend. “Met drie universiteiten en een grote diversiteit aan wereldleidende sectoren is de kennisdichtheid in Zuid-Holland hoog ,” zegt Paul de Krom. Tegelijkertijd komt ook een aanzienlijk deel  van de CO2-uitstoot uit deze regio. Dat geeft Zuid-Holland de urgentie én potentie om een belangrijke rol te spelen in de transitie naar die nieuwe economie.

Nationale keuzes slaan regionaal neer

Om onze nationale missies – een duurzame energievoorziening, gezond ouder worden, een zuiniger omgang met onze grondstoffen en een veilige en toegankelijk internet – te realiseren, moeten we regionaal investeren. “De nationale keuze om in te zetten op quantumtechnologie slaat ook regionaal neer op de campus van de TU Delft,” aldus De Krom. “Het is ongelooflijk belangrijk om dat soort innovatieknooppunten goed te ontsluiten. Alleen zo kunnen we concurrerend blijven in het buitenland.”

Op 7 oktober heeft de Europese Commissie de nieuwe versie van de driejaarlijkse Regional Competitiveness Index (RCI) gepubliceerd. De index rangschikt Europese regio’s naar concurrentiekracht. De basis daarvoor is een set van 74 indicatoren. Zuid-Holland…

Zuid-Holland kampt met de grootste arbeidstekorten van Nederland. Op 24 juni tekenden 66 partijen uit bedrijfsleven, onderwijs en overheid daarom het Human Capital Akkoord Zuid-Holland. Samen committeren deze partijen zich aan harde doelstellingen omtrent (om)scholing van personeel, het aan het werk helpen van niet-werkenden en het aantrekken van internationaal talent. Met het Human Capital Akkoord wil Zuid-Holland nationaal en internationaal concurrerend worden dankzij een arbeidsmarkt die het talent van werkenden optimaal benut.

Human Capital Akkoord staat voor een wendbare arbeidsmarkt

“Werkgevers hebben moeite met het vinden van goed personeel, werknemers hebben moeite met het vinden van een geschikte baan,” zegt Marja van Bijsterveldt, voorzitter van de taskforce Human Capital vanuit de Economic Board Zuid-Holland. “Die mismatch is niet een probleem van de werkgever of van de werknemer, dat is een probleem van ons allemaal. Het is belangrijk dat de Zuid-Hollandse arbeidsmarkt wendbaarder wordt. We willen koploper zijn in het Leven Lang Ontwikkelen. Die ambities zetten we nu om in daden.”

Op 24 juni werd het Human Capital Akkoord Zuid-Holland ondertekend door 66 partijen uit bedrijfsleven, onderwijs en overheid. De provincie Zuid-Holland heeft voor de uitvoering van de Human Capital Agenda in het eerste jaar € 1 mln. beschikbaar gesteld. De agenda loopt in ieder geval tot 2024 en de regio heeft zich voor die horizon een aantal concrete doelen gesteld. Zo gaat de regio 40.000 werknemers in staat stellen zich te ontwikkelen, 55.000 werknemers de overstap laten maken naar een andere sector en 20.000 deeltijdwerkers die meer willen werken, aan werk helpen.

Van de financiële dienstverlening naar de glastuinbouw

De doelstellingen in het akkoord worden gerealiseerd via projecten, waarvan de eerste drie inmiddels zijn gestart, vertelt projectleider Ferrie Förster. “In het SMITZH lang leven ontwikkelen-project worden 2000 werknemers uit de hightechsector bijgeschoold, in onder andere het Expertisecentrum Precisietechnologie, met de nieuwste technieken en nieuwste machines. In het Van Werk Naar Werk-project in samenwerking met de Greenport West-Holland worden 1500 werknemers onder andere in het World Horti Center om- of bijgeschoold voor een baan in de glastuinbouw. Het IT-kavel project laat 5000 werknemers in vernieuwende, kortdurende IT-opleidingen om- of bijscholen voor een IT-baan in Zuid-Holland.”

Het Human Capital Akkoord staat voor een nieuwe trend op de arbeidsmarkt: het creëren van een leercultuur, zowel bij werkgevers als werknemers. In de arbeidsmarkt van morgen gaan we ons een leven lang ontwikkelen.

Akkoord breed gedragen in de regio

Het Human Capital Akkoord wordt breed gedragen in de regio Zuid-Holland. Dat blijkt niet in de laatste plaats uit de grote en diverse groep partners die zich middels aan de doelstellingen hebben verbonden. 66 partijen hebben op 24 juni het akkoord ondertekend. Onder hen is zowel het bedrijfsleven ruim vertegenwoordigd (onder vele anderen Unilever, KPN en Siemens), als onderwijsinstellingen (alle Zuid-Hollandse mbo’s, hbo’s, universiteiten en medisch centra), als overheden (de provincie Zuid-Holland en alle grote gemeenten).

“Dit akkoord is hard nodig,” zegt gedeputeerde Adri Bom-Lemstra van de provincie Zuid-Holland. “De knelpunten op de arbeidsmarkt kosten de regio veel geld. Via de afspraken in dit akkoord behouden en ontwikkelen we talent voor de regio, zorgen we voor economische groei en werken we aan de concurrentiekracht van bedrijven in de regio. Zo geven we een impuls aan de Zuid-Hollandse economie.”

Klik hier voor alle ondertekenaars van het Human Capital Akkoord.

Knelpunten arbeidsmarkt kosten Zuid-Holland € 6 miljard

De Economic Board Zuid-Holland (EBZ) en de provincie Zuid-Holland presenteerden eind 2018 de resultaten van een grootschalig arbeidsmarktonderzoek door Birch Consultants. Daaruit bleek dat de knelpunten op de Zuid-Hollandse arbeidsmarkt de regio zo’n € 6 miljard kosten. 1 op de 5 bedrijven kan momenteel onvoldoende gekwalificeerd personeel vinden. Tegelijkertijd is er een groot onbenut arbeidspotentieel: 27.000 mensen zouden (meer) kunnen gaan werken, vergeleken met het Nederlandse gemiddelde. De regio kan op een extra groei van 3,7 % rekenen als ze de knelpunten op de arbeidsmarkt aanpakt.

Het Human Capital Akkoord is een initiatief van de Economic Board Zuid-Holland. In de board voeren alle bestuurlijke boegbeelden uit de regio (bedrijfsleven, onderwijs en overheid) het structurele gesprek met elkaar. De nijpende tekorten op de arbeidsmarkt zijn al langer onderwerp van gesprek. Naar aanleiding van het arbeidsmarktrapport stelde de EBZ eind 2018 een taskforce Human Capital in onder leiding van oud-minister van Onderwijs, en inmiddels burgemeester van Delft, Marja van Bijsterveldt. Het Human Capital Akkoord werd op 24 juni ondertekend tijdens het jaarevenement van InnovationQuarter, de regionale ontwikkelingsmaatschappij voor Zuid-Holland, in de Van Nellefabriek in Rotterdam.